Drodzy Czytelnicy. Już kiedyś pisałem o tym, że zgodnie z nowym brzmieniem przepisu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który zaczął obowiązywać od 1 stycznia 2024 roku, posiadanie przez rodzica/opiekuna sprawującego opiekę nad dzieckiem w wieku do ukończenia 18 roku życia prawa do własnej emerytury lub renty, nie stanowi przeszkody w przyznaniu i obieraniu świadczenia pielęgnacyjnego. Możecie sobie zatem wyobrazić moje zdumienie, gdy do kancelarii zaczęły się zgłaszać osoby, którym organ zawiesił wypłatę renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, każąc wybierać między pobieraniem tejże renty a pobieraniem świadczenie pielęgnacyjnego przyznanego na nowych zasadach. Czy organ ma racje, wydając takie decyzje?

Uzasadniając decyzję o zawieszeniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, ZUAS podniósł, że osoba uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2023 roku o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z art. 12 ustawy o świadczeniu wyrównawczym dla osób uprawnionych do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dziećmi wymagającymi stałej opieki, jest uprawniona do wyboru, które świadczenie chce pobierać jako korzystniejsze. Przytoczony przez Organ artykuł brzmi następująco: art. 12 Osobie pobierającej świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, która po dniu 1 stycznia 2022 r. złożyła wniosek o: 1) emeryturę lub 2) rentę lub 3) rentę rodzinną z tytułu śmierci małżonka przyznaną w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, lub 4) nauczycielskie świadczenie kompensacyjne lub 5) rodzicielskie świadczenie uzupełniające, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym - przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli jest korzystniejsze, przy czym art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie stosuje się.

W mojej ocenie, powyższe rozumowanie Organu jest błędne. Należy bowiem zauważyć, że powyższa norma prawna nie stanowi podstawy ani do ograniczania prawa do przyznania renty ani do zawieszenia prawa do wypłaty renty dla osoby, której przysługuje świadczenie pielęgnacyjne przyznane na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 roku. Moim zdaniem, norma może mieć co najwyżej zastosowanie w przypadku kolizji świadczeń emerytalno-rentowych ze świadczeniem pielęgnacyjnym, przyznanym na zasadach obowiązujących przed 2024 rokiem i to nie w każdym przypadku.

Zastosowanie art. 12 w odniesieniu do świadczenia pielęgnacyjnego przyznawanego na nowych zasadach, jest oczywiście sprzeczne z celem i funkcją znowelizowanego świadczenia. Świadczenie pielęgnacyjne przyznawane na starych zasadach (przed 1 stycznia 2024 roku), wprost uniemożliwiało opiekunom uzyskiwanie dochodów z pracy zarobkowej lub innych źródeł. Stosowanie przepisu stanowiącego o kolizji świadczeń emerytalno-rentowych ze świadczeniem pielęgnacyjnym było więc uzasadnione i wciąż jest zasadne, lecz tylko co do świadczeń przyznanych na starych zasadach. Obecnie, stosowanie normy kolizyjnej z art. 12 między świadczeniem emerytalno-rentowym a świadczeniem pielęgnacyjnym przyznanym na nowych zasadach jest oczywiście nieuzasadnione i sprzeczne z celem nowelizacji przepisu. Stosowanie art. 12 do świadczeń pielęgnacyjnych przyznawanych na nowych zasadach miałoby taki skutek, że osoby zdrowe mogłyby uzyskiwać dochody z tytułu pracy i bez żadnych ograniczeń łączyć je ze świadczeniem pielęgnacyjnym, natomiast opiekunowie niepełnosprawni, którzy – zamiast wynagrodzenia za pracę – otrzymują dochód w związku z niezdolnością do pracy, już nie mogliby łączyć świadczeń emerytalno-rentowych ze świadczeniem pielęgnacyjnym. W takiej samej, bardzo niekorzystnej sytuacji, byliby opiekunowie, którzy pobierają rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy i równocześnie chcieliby podjąć aktywność zawodową celem uzyskania dochodu, który nie koliduje ze świadczeniem rentowym. Nasuwa się więc pytanie, dlaczego pracujące lub niepracujące osoby z ograniczoną zdolnością do pracy, mają być potraktowane gorzej niż osoby zdrowe – uzyskujące dochód z tytułu pracy? Kryterium stanu zdrowia i zdolności do pracy opiekuna, nie można w żaden sposób traktować jako uzasadnionego kryterium różnicowania sytuacji prawnej opiekunów w zakresie łączenia świadczenia pielęgnacyjnego z innymi dochodami, o czym mowa poniżej. Nie taki cel przyświecał ustawodawcy nowelizującemu przepisy o świadczeniu pielęgnacyjnym, o czym ustawodawca informuje wprost na stronach rządowych.

Z radością informuję, że powyższy pogląd został podzielony przez Sąd Okręgowy w Rybniku, gdyż odwołanie od decyzji ZUS znalazło pozytywny finał. Klient ma już wypłacane równocześnie świadczenie pielęgnacyjne oraz rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Dlatego też podtrzymuję tezę o możliwości łączenia renty z nowym świadczeniem pielęgnacyjnym. A jeżeli ZUS twierdzi inaczej, to chętnie Państwu pomożemy ze sporządzeniem odpowiedniego odwołania.